مفاهیم نوین حوزه اطلاع رسانی

نرم افزارهای متن باز [1]

نرم افزارهای متن باز یا کدمنبع باز [2] نرم افزارهایی هستند که کداصلی برنامه[3] را صرفنظر از اینکه با چه زبانی نوشته شده است ( PHP، C++، C...) به همراه داشته باشند . این نرم افزارها به منظور استفاده های محلی می توانند مورد پالایش ، استفاده و باز توزیع قرار گیرند کلیه این مراحل بصورت رایگان انجام می پذیرد. وبگاه  www.opensource.org[4]  ویژگی های نرم افزارهای متن باز را درده بند تبیین کرده است:

-         مطالعه چگونگی کارکرد برنامه ،اجرای آن با هرهدفی و تطبیق آن با نیازهای محلی آزاد است .

-         نرم افزارهای متن باز را می توان بعد از اعمال تغییرات کاربران ، بدون محدودیت دوباره منتشر کرد و برای اینکار نیاز به مجوز و پرداخت مبلغ نیست.

-         حفظ درستی و بی عیبی کدهای منبع اصلی ، از طریق فراهم کردن تغییرات لازم به صورت پچ فایل[5] یا با تهیه ویرایشهای اصلاح شده با نام و شماره ویرایش متفاوت ضروری است.

-         برنامه باید شامل کدمنبع باشد ومانند شکل کامپایل شده برنامه منتشر شود.

-         مجوز نباید هیچگونه تبعیضی برای افراد یا گرو هها در برداشته باشد.

-         مجوز نباید هیچگونه تبعیضی برای رشته یا حوزه موضوعی خاص دارا باشد.

-         حقوق و مجوز های مربوط به برنامه ، باید برای همه برنامه هایی  که دوباره منتشر می شوند. بدون نیاز به مجوز اضافی بکار رود.

-         مجوز نباید برای نرم افزارهای دیگر محدودیت ایجاد کند.

-         حقوق و مجوزهای مربوط به برنامه نباید وابسته به قسمت خاصی از برنامه منتشر شده باشد.

-         مجوز برنامه ، نباید از فناوری  و رابطه های خاصی جانبداری کند.

خصوصیات نرم افزارهای متن باز یا Open Source

-         توزیع نرم افزار بصورت رایگان ( بدون حق تالیف و فروش ) می باشد.

-         کد منبع نرم افزار دسترس پذیر است ( یا همراه منبع و یا قابل دریافت از طریق اینترنت می باشد بطوری که امکان پالایش نرم افزار را به کاربر می دهد)

-         نرم افزارهای پالایش شده یا مشتق شده از این نرم افزارها باید دسترس پذیر باشند و تحت نام نرم افزار اولیه باز توزیع گردند.

-         یکپارچگی کد منبع اولیه حفظ گردد .

-         هیچگونه محدودیت و تبعیضی در مورد افراد خاص یا گروه های خاص وجود ندارد.

-         همراه با نسخه نرم افزار ، مجوز استفاده به فرد ارائه می شود.

-         مجوز بایستی مطابق با اصل بی طرفی فناوری ارائه گردد.

روند توسعه نرم افزارهای کدمنبع باز نسبت به نرم افزارهای تجاری سریعتر خواهد بود چون  کاربران ، برنامه نویسان و علاقه مندان با مهارتی که دارند و اختیاراتی که نرم افزارهای کد منبع باز در اختیارشان قرار می دهد ،  روند توسعه این نوع نرم افزارها را با سرعت بیشتری ادامه می دهند.

نرم افزارهای زیادی با ویژگی F/OS   ظهور کرده اند از جمله سیستم عامل لینوکس ، سرور وب آپاچی....در ضمن سازمان های FSF و OSI  وشبکه توسعه نرم افزارهای متن باز  طرفداران نهضت نرم افزارهای F/OS هستند.